Zarys treści:
Specyfika urazów sportowych
Urazy sportowe mogą być zarówno pierwotne, jak i wtórne. Do pierwszych należą wszelkiego rodzaju nagłe, niemożliwe do przewidzenia wypadki – np. złamanie kończyny w kontakcie z innym zawodnikiem, na co poszkodowany nie ma tak naprawdę żadnego wpływu. Urazy wtórne powstają natomiast w wyniku przeciążenia tkanek bez adekwatnie oddziałującej siły. Jako przykład może posłużyć chociażby skręcenie stawu skokowego, do którego dochodzi w trakcie zwykłego biegu. W przeciwieństwie do kontuzji pierwotnych, kontuzjom o podłożu wtórnym da się do pewnego stopnia przeciwdziałać. Kluczowe znaczenie ma właściwy dobór obciążeń treningowych, prawidłowe odżywianie organizmu oraz regularna odnowa biologiczna. Niezależnie jedna od przyczyn, każdy uraz może nieodwracalnie wpłynąć na strukturę tkanek miękkich oraz doprowadzić do ich przebudowy. Uszkodzenia podnoszą też ryzyko kolejnych kontuzji, dlatego ogromne znaczenie ma prawidłowa rehabilitacja sportowa.
Okres powrotu do aktywności fizycznej
Zbyt wczesny powrót do aktywności po kontuzji może odnowić uraz, a nawet dodatkowo go pogłębić. Nie powinno się sugerować jedynie brakiem odczuwalnego bólu, ze względu na konieczność całkowitego wygojenia. W przypadku tkanek miękkich trwa to około 4-6 tygodni, a przy złamaniu około 4 miesięcy. Powrót do zdrowia jest najdłuższy po uszkodzeniu ścięgien i więzadeł, ponieważ może trwać nawet 1-2 lata. W każdym przypadku kluczowa jest rehabilitacja, którą należy rozpocząć jak najwcześniej. Jeżeli uraz wymagał wykonania operacji, zwykle rekomendowane jest skorzystanie z opieki przedoperacyjnej oraz pooperacyjnej. Na kolejnych etapach wprowadzane są ćwiczenia wzmacniające, które zmniejszają ryzyko kompensacji w obrębie kontuzji oraz przyspieszają moment powrotu do aktywności. Kwestia ta zależy jednak od czynników indywidualnych. Moment na bezpieczny powrót do sportu należy ustalić w oparciu o specyfikę konkretnego urazu, a także dotychczasowy tryb życia pacjenta. Decyzję powinien podjąć lekarz przy współpracy z rehabilitantem, biorąc pod uwagę wyniki badań oraz obecny stan zdrowia poszkodowanego.
Ryzyko powikłań i pierwsze ćwiczenia
Po uzyskaniu zgody specjalistów na powrót do sportu, należy stopniowo przyzwyczajać organizm do wysiłku. Aktywność fizyczna po kontuzji nie powinna narażać pacjenta na dodatkowe problemy zdrowotne. Nawet niewielki ból czy dyskomfort wskazuje, że uraz nie został w pełni wyleczony. W takim przypadku powrót do sportu może pogorszyć obecny stan, dlatego należy uzbroić się w cierpliwość. Po kontuzji trzeba też bardzo staranie dobierać ilość ćwiczeń i powtórzeń, stosowane obciążenie czy docelowe dystanse, a także stopniowo je dozować i zwracać szczególną uwagę na odczuwalne dolegliwości. Im dłuższa przerwa w treningach po urazie, tym krótsze powinny być pierwsze ponowne aktywności. W trakcie ćwiczeń warto sprawdzać, czy kontuzja nie wywołała żadnych zmian we wzorcu ruchowym. W takim przypadku konieczne może być ponowne wypracowanie poprawnej techniki.
Prawidłowe podejście do rekonwalescencji
Poza rehabilitacją, na etapie powrotu do aktywności sportowej należy pamiętać również o innych czynnikach. W procesie rekonwalescencji duże znaczenie ma prawidłowe nawodnienie, sen czy dieta. Warto pamiętać o poprawnej rozgrzewce przed treningiem, a także rozciąganiu i rolowaniu po zakończeniu ćwiczeń. Powrót do sportu po urazie powinien być na bieżąco monitorowany przez fizjoterapeutę. Rehabilitacja stawu kolanowego czy skokowego to złożony proces, który warto przejść razem z doświadczonymi specjalistami. Ofertę w tym zakresie przygotował gabinet Re-forma w Gdańsku. Jego fachowcy pomagają zawodowcom i amatorom w przywracaniu dawnej sprawności.