Ile kilometrów ma mila i inne dystanse biegowe

Mila to 1 609,344 metra — i skąd ta liczba

Mila angielska, zwana też lądową albo statutową, ma dokładnie 1 609,344 metra. Nie jest to pomiar ani przybliżenie, tylko wynik definicji: mila to 1 760 jardów, a jard od 1959 roku zdefiniowano międzynarodowym porozumieniem jako dokładnie 0,9144 metra. Wystarczy pomnożyć — 1 760 × 0,9144 = 1 609,344.

Stąd biorą się wszystkie pozostałe przeliczniki:

• 1 jard = 0,9144 m (mila ma ich 1 760),
• 1 stopa = 0,3048 m (mila ma ich 5 280, jard — trzy),
• 1 cal = 2,54 cm (stopa ma ich dwanaście),
• 1 kilometr = 0,621 mili,
• 1 mila morska = 1 852 m — i to jest inna jednostka, o piętnaście procent dłuższa od lądowej. Powstała z podziału południka: jedna minuta kątowa szerokości geograficznej. W bieganiu nie występuje nigdy, ale pojawia się w pytaniach, bo obie nazywają się „mila”.

Tabela przeliczników wszystkich dystansów biegowych

Kolumna z okrążeniami dotyczy bieżni stadionowej mierzonej po pierwszym torze.

Dwie rzeczy z tej tabeli warto zapamiętać osobno. Po pierwsze, maraton to równo 105 okrążeń stadionu i jeszcze 195 metrów — okrągła liczba, która nie wygląda na okrągłą. Po drugie, 10 mil to 16,09 km, a nie 16 km; te dziewięćdziesiąt trzy metry różnicy nie robią wrażenia, dopóki nie porówna się dwóch wyników z rzekomo tego samego dystansu.

Dlaczego maraton ma 42,195 km

Bo powstał w jednostkach imperialnych. 26 mil i 385 jardów to po przeliczeniu 41 842,944 + 352,044 metra, czyli 42 194,988 — zaokrąglone do 42 195 metrów. Metryczna wartość jest więc wtórna wobec imperialnej i to tłumaczy, dlaczego wygląda tak nieporęcznie.

Cała historia tej liczby, razem z tym, skąd wzięło się akurat 385 jardów, jest w osobnym tekście o tym, dlaczego maraton ma 42,195 km. Półmaraton to dokładnie połowa maratonu, czyli 21,0975 km — i on z kolei nie jest okrągły w żadnym systemie, o czym piszemy szerzej przy długości półmaratonu.

„Six miles easy”, czyli plan, który wygląda na łatwy

Poniedziałek wieczorem, otwarty na telefonie plan treningowy z angielskiego bloga, znaleziony po tym, jak polskie wyszukiwanie nie dało nic sensownego. Tydzień siódmy, wtorek: „6 miles easy”. Sześć — brzmi rozsądnie, w zeszłym tygodniu wychodziło sześć kilometrów.

Sześć mil to 9,66 km. Jeśli ktoś przez cały tydzień czyta ten plan jako kilometry, robi połowę zaplanowanej objętości i dziwi się, że przygotowanie nie działa. Jeśli odwrotnie — trafia w niedzielę na „long run 14 miles”, czyli 22,5 km zamiast czternastu, i kończy tydzień z kontuzją zamiast z formą.

Dlatego pierwszą rzeczą, którą robi się z planem z anglojęzycznego źródła, jest przeliczenie całej kolumny dystansów przed pierwszym treningiem, a nie w dniu treningu. Druga rzecz to tempo — i tu jest już mniej oczywiście.

Tempo: min/km ↔ min/mila

Tempo przelicza się tym samym mnożnikiem co dystans, tylko w drugą stronę: minuty na milę = minuty na kilometr × 1,609. Ponieważ mila jest dłuższa, tempo na milę jest zawsze większą liczbą, choć oznacza tę samą prędkość.

W drugą stronę dzieli się przez 1,609:

Praktyczna reguła w pamięci: tempo na milę to tempo na kilometr plus mniej więcej trzy piąte tego tempa. Przy 5:00 min/km trzy piąte to trzy minuty, więc wychodzi około 8:00 — i faktycznie jest 8:03.

Pełny zakres co pięć sekund, razem z czasami na wszystkich dystansach, stoi w tabeli poniżej, a dowolną wartość przeliczy przelicznik tempa osadzony pod nią.

Jeśli wolisz myśleć prędkością niż tempem, punkty odniesienia od spaceru po sprint zebraliśmy we wpisie o średniej prędkości biegu. Czas na konkretnym dystansie przy zadanym tempie policzy kalkulator tempa biegu.

Bieżnia: 400 metrów, ale tylko na pierwszym torze

Okrążenie stadionu ma 400 metrów mierzone po torze pierwszym, i to nie po samej linii, tylko trzydzieści centymetrów od wewnętrznego krawężnika — tamtędy realnie biegnie zawodnik.

Każdy kolejny tor jest dłuższy, bo ma większy promień łuku. Przy standardowej szerokości toru 1,22 metra jedno okrążenie wydłuża się o mniej więcej 7,7 metra na tor, więc na ósmym torze okrążenie ma około 453 metrów, a cztery okrążenia to nie 1 600, tylko mniej więcej 1 810 metrów. Dlatego biegi rozgrywane na dystansie dłuższym niż jedno okrążenie mają start schodkowy — zawodnicy na zewnętrznych torach startują z przesunięciem, które wyrównuje tę różnicę.

Z tego wynikają dwie liczby, które warto znać przed wejściem na stadion. Mila to cztery okrążenia i jeszcze 9,34 metra — dlatego biegi na milę startują kilka kroków przed linią mety, a nie na niej. I odwrotnie: 1 500 metrów to cztery okrążenia minus równo 100 metrów, czyli o 109,34 metra mniej niż mila. Z tego powodu tę konkurencję nazywa się „milą metryczną”, a punkty odniesienia dla niej zebraliśmy we wpisie o dobrym czasie na 1500 metrów.

Najczęstszy błąd: mila zaokrąglona do 1,6

Różnica między 1,6 a 1,609344 wygląda na nieistotną i przy jednej mili faktycznie taka jest — dziewięć metrów. Problem zaczyna się przy mnożeniu.

Drugi błąd to mylenie mili lądowej z morską. Piętnaście procent różnicy przy dystansie półmaratonu daje ponad trzy kilometry — czyli pomyłkę, której nie da się przypisać niedokładności pomiaru. W kontekście biegowym „mila” zawsze oznacza milę lądową; morska pojawia się wyłącznie w żegludze i lotnictwie.

Trzeci jest cichszy: porównywanie wyników z dystansów, które tylko wyglądają podobnie. Bieg na 10 mil i bieg na 16 km różnią się o 93 metry, a bieg na milę i bieg na 1500 metrów — o ponad 109 metrów, co u amatora oznacza kilkadziesiąt sekund. Zanim uznasz, że wynik się poprawił, sprawdź, czy oba pomiary dotyczyły tego samego dystansu. Ta sama zasada w wersji praktycznej wraca przy czterech kilometrach i przy dwudziestce, której do półmaratonu brakuje 1 097,5 metra.

Czasy, do których warto się porównywać na każdym z tych dystansów, zebraliśmy w tabeli średnich czasów, a materiały o najdłuższym z nich — w dziale maratońskim.

Najczęstsze pytania